İktidarsızlık NEDİR?
Geleneksel
olarak iktidarsızlık terimi, erkeğin penisinde tatmin edici bir cinsel
ilişkiye yetecek kadar ereksiyon sağlayamaması ve sürdürememesini
tanımlamak için kullanılmıştır. İktidarsızlık, birçok durumda, daha
tanımlayıcı olan ve libido (cinsel istek) kaybı, erken ejakülasyon
(boşalma) veya orgazma ulaşamama durumlarından ayırt edici bir terim
olan "sertleşme yetersizliği" (erektil disfonksiyori) terimi ile ifade
edilir.
ABD'de on ila yirmi milyon erkeğin sertleşme
yetersizliği çektiği tahmin edilmektedir. Nüfusun ortalama yaşı
yükseldikçe bu rakamın çarpıcı bir şekilde artması beklenmektedir.
Günümüzde, sertleşme yetersizliğinin, elli yaşın üzerindeki erkeklerin
yüzde yirmi beşinden fazlasını etkilediği düşünülmektedir. Sertleşme
yetersizliği sıklığı yaşla birlikte artsa da, yaşlanmanın kendisi bir
iktidarsızlık nedeni değildir. Ejakülasyonun miktarı, gücü ve
ejakülasyon ihtiyacı yaş ilerledikçe azalmakla birlikte sertleşme
yeteneği korunur. Erkekler cinsel gücünü seksenli yaşlara kadar
sürdürebilir.
UYARI: Kendi kendinize teşhis koymayınız.
İktidarsızlık ile ilişkili kimi belirtilere sahip olduğunuzu
düşünüyorsanız, doğru teşhis için hemen bir hekime görününüz.
Erkekte Cinsel Eylemin Aşamaları
Erkekte
cinsel eylem, çoğu zaman psikolojik ve fiziksel uyarıların karşılıklı
etkileşimi ile başlar. Cinsel düşünceler veya cinsel birleşme rüyaları
bile sertleşmeye ve hatta ejakülasyona yol açabilir. Erkeklerin çoğu
cinsel gelişiminin bir evresinde (genellikle ergenlik döneminde) uykuda
ejakülasyon ("ıslak rüya") yaşar.
Psikolojik etkenler erkeğin cinsel
tepki vermesine açıkça katkıda bulunsa da, erkeğin cinsel eylemi için
şart olmaması ilginçtir. Cinsel organların uygun şekilde uyarılması,
psikolojik uyan olmaksızın, doğal refleks mekanizması yoluyla
sertleşmeye ve ejakülasyona yol açabilir. Örneğin, beyinden sinir
iletilerinin gönderilmesini engelleyen omurilik hasarı olan bazı
insanlarda, yine de sertleşme ve ejakülasyon olabilmektedir.
Kısacası,
psikolojik veya fiziksel uyarı cinsel eylemi başlatabilir. Duyarlı
dokuya (özellikle penise, ayrıca bütün kasık bölgesine) yapılan uyan
omuriliğe sinir iletileri göndererek penise, atardamarların
genişlemesine ve erektil dokuya kan hücum etmesine yol açan, refleks
iletiler gelmesine neden olur. Bu sinir iletileri, aynı zamanda idrar
kanalındaki bezleri uyararak, idrar kanalını kayganlaştıran ve ilişki
için kayganlık sağlamaya yardımcı olan mukus salgılanmasına neden olur.
Omurilikten
gelen ilk sinir uyansı, parasempatik sinir sisteminin denetimindedir.
Parasempatik sistem, sindirim, solunum ve dinlenme, gevşeme, hayal
etme, meditasyon ve uyku esnasındaki kalp atışları gibi vücut
işlevlerini denetler. Sempatik sinir sistemi ise, bizi ani tehlikelere
karşı korumak üzere çalışır ve "savaş ya da kaç" tepkisinden
sorumludur. Parasempatik sinir sistemi sertleşme ve kayganlaştırmadan
sorumluyken, sempatik sinir sistemi emisyon (salma) ve ejakülasyon
(boşalma) olayını denetler.
Emisyon, spermi epididimden prostata
taşıtım kanalının (vas deferens) kasılmazlar. Bu kasılma, spermi
ejakülasyon kanalına ve idrar kanalı başlangıcına iter. Ardından
prostatın ve sperm kesesinin (seminal ve-kasılması, prostat ve sperm
kesesi sirkülasyon kanalına sürerek spermi içine iter. Bütün bu
sıvılar, idrar kanalı bezlerinin salgıladığı sıvılarla da karışarak
meniyi oluşturur. Bu aşamaya kadar olan süreç emisyon adıyla anılır.
İdrar kanalının dolması, içerideki organların ritmik kasılmasını daha
da tetikler ve erek-til dokuların ritmik kasılmalarına neden olur. Bu
kasılmalar, birlikte, büyük bir basınç artışına yol açar ve bu basınç
meniyi idrar kanalından dışarı fışkırtır. Aynı anda, kasık kasları ve
hatta karın kasları kalçanın ve penisin itme hareketine neden olur.
Böylece meninin ileri atılmasına destek verir.
Bütün bu emisyon
ve ejakülasyon süreci erkekte orgazm olarak bilinir. Boşaldıktan sonraki
bir iki dakika içinde erkekte cinsel heyecan neredeyse tümüyle kaybolur
ve sertleşme gider.
İktidarsızlığın Nedenleri
Sertleşme
yetersizliği organik veya psikojenik nedenlerden kaynaklanabilir.
Olguların büyük bir çoğunluğundaki sorun organiktir. Örneğin psikolojik
bir nedene bağlıdır. Elli yaşın üzerindeki erkeklerde, sertleşme
yetersizliğinin yüzde doksanından fazlası organik nedenlerden
kaynaklanır.3 Geçmişte, iktidarsızlık çeken ancak gece veya sabah
sertleşmesi olan erkeklerin iktidarsızlığı ruhsal nedenlere bağlanırdı.
Ancak günümüzde, bunun güvenilir bir gösterge olmadığı anlaşılmıştır.
ORGANİK NEDENLER (%85)
Damar yetersizliği
Ateroskleroz
Kalça ameliyatı
Kalça travması
Venöl jant
İlaçlar
Antiallerjikler
Tansiyon düşürücüler
Antikolinerjikler
Antidepresanlar
Antipsikotikler
Yatıştırıcılar
Diğer ilaçlar
Alkol ve tütün
İç salgı sistemi bozuklukları
Diyabet
Hipotiroidizm
Erkek cinsiyet hormonlarında azalma
Prolaktin düzeylerinin yükselmesi
Kan serumunda yüksek östrojen düzeyleri
Erkek cinsel organlarında hastalık
Penis hastalıkları
Prostat düzensizlikleri
Nörolojik hastalıklar
Kalça travması
Kalça ameliyatları
Multipl Skleroz
PİSKOLOJİK NEDENLER (%10)
Psikiyatrik hastalıklar
Stres
Performans Endişesi
Depresyon
işlevi
düzene koymak için ilk adım, altında yatan organik etkeni düzeltmek
olduğundan, doğru bir teşhis konulmasının kritik önemi vardır. Bunun
için, sağlık geçmişinin iyi incelenmesi ve bir fizik muayene çoğu zaman
yeterli olur. Yine de sertleşme yetersizliğinin nedenini teşhis etmek
için, noninvasif (yani derinin bütünlüğünün bozmadan) yapılan tanı
testleri de vardır. Bu testlerin bir üroloji uzmanı tarafından veya onun
denetiminde yapılması yerinde olur.
İktidarsızlığın TEŞHİSİ
Damar Muayenesi
İktidarsızlığın
diğer nedenlerine kıyasla fazlaca yaygın görüleni, damar hastalığıdır.
Sertleşme yetersizliği olan elli yaşın üzerindeki kişilerin neredeyse
yansında, iktidarsızlığın ana nedeni, penis atardamarlarındaki
aterosklerozdur. Damar duvarlarının, kolesterol, yağ çökeltileri ve
hücre artıklan içeren plak oluşumu nedeniyle sertleşmesi sürecine
ateroskleroz denir. Ateroskleroz nedeniyle sertleşme yetersizliğinin
kalp krizi veya felcin habercisi olduğu orta konulmuştur.3 Ateroskleroz
süreci, sadece k. be veya penise kan götüren atardamarlarda değil, bütün
vücutta sistematik olarak meydana gelir.Kalp atardamarlarında sorun
olan hastalarda sertleşme yetersizliği olasılığı, kalp ata damarlan iyi
olanlara göre çok daha yüksekti; Sertleşme yetersizliği damar
yetersizliğinde kaynaklanıyorsa, yüksek kolesterol ve trigliserit
düzeyleri, yüksek tansiyon, obezite, egzersiz eksikliği ve sigara gibi
kalp ve damar risk etkenlerini azaltmak zorunludur.
Ateroskleroz
nedeniyle sertleşme yetersi/ ligi, ultrason teknikleri yardımıyla teşhis
edik bilir. Kanda kolesterol ve trigliserit düzeylerinin ölçülmesi de
iyi olur. Toplam kolesterol düzeyinin 200 mg/dl'nin üzerinde olması,
kanın akışındaki azalmaya aterosklerozun neden olduğunun güçlü bir
göstergesidir. Birçok olguda, damarla ilgili bir neden olduğundan
kuşkulanılıyorsa, sertleşme yeter sizliğinin klinik inceleme aşamasında,
hekim penise papaverin veya PGE1 enjekte eder. Bu ilaçlar damarlan
genişletir ve böylece erekti 1 dokuya daha fazla kan gitmesi sağlanır.
Sertleşme yetersizliği damar Yetersizliğine bağlıysa, penis sertleşir
ve sertliğini korur. Sertleşme sürdürülemiyorsa, bu toplardamar
sızıntısının ir işaretidir. Bu tür sertleşme yetersizliğinin tedavisi
daha zordur ve cerrahi müdahale gerektirebilir.
İlaçlar
Cinsel
işleve zarar veren reçeteli ilaçlar uzun r liste oluşturur. Herhangi
bir ilaç kullanıyorsanız ve iktidarsızlık sorununuz varsa, bu duru-.1
ilacın neden olup olmadığını bir hekime, /acıya veya ilaç rehberine
danışıp öğreniniz, iktidarsızlığınızın nedeninin ilaç olduğu
anlaşılırsa, kullanımına son vermeden önce mutlaka kiminize danışın.
Yaygın sağlık sorunlarının L-k çoğu için, daha güvenli ve daha iyi sonuç
verebilecek doğal önlemler vardır.
Alkol ve Tütün
Uzun süre
alkol ve tütün kullanımı, iktidarsızlık, oluşumuna büyük katkıda
bulunur. Bu etillerin her ikisi de, ateroskleroz riskinin yanı sıra,
cinsel işlevi olumsuz etkiler. Alkol kullandık, akut iktidarsızlık
durumlarına neden olduğu gibi, testislerin küçülmesi nedeniyle,
da-kalıcı iktidarsızlığa da yol açabilir. Sadece sigaranın bile, düşük
dozda papaverin ereksiyonu ile sağlanan sertleşmeyi engellediği
saptanmıştır.
İç Salgı Sistemi Düzensizlikleri
Sertleşme
yetersizliğine neden olabilen çeşitli salgı sistemi ve hormon
düzensizlikleri var-ır. Bu düzensizliklerin en yaygını diyabettir,
Divabet hastalarında, ateroskleroz ve sinir harı riski vardır ve her
ikisi de iktidarsızlığa ne-en olabilir. Diyabet hastasıysanız lütfen
DİYABET bölümünü okuyunuz. İktidarsızlıkla bağıntılı diğer görece yaygın
iç salgı sistemi düzensizlikleri arasında, hipotiroidizm, fazla
prolaktin ve düşük testosteron düzeyleri (hipogo-nadizm) sayılabilir.
Hipotiroidizm, bazal vücut ısısı ölçülerek kolayca saf dışı edilebilir,
(bkz. HİPOTİROİDİZM) Prolaktin ve testosteron düzeylerini saptamak için
kan ölçümleri gerekir. Prolaktin düzeyleri yüksekse, hayıt meyvesi
bitkisi (Vitex agnus castus) yararlı olabilir (aşağıda anlatılmıştır).
Testosteron düzeyleri düşükse, DHEA yararlı olabilir (bkz. UZUN BİR
YAŞAM bölümü) veya Panax ginseng almayı deneyiniz. Çok düşükse, bir
hekimin vereceği reçeteye göre testosteron almanız gerekebilir.
Erkek Cinsel Organlarında Hastalık veya Travma
Erkek
cinsel organlarında hastalık veya travma, sertleşme yetersizliğine
neden olabilir. Peyroni hastalığı veya prostat büyümesi gibi penis
hastalıkları, bu özel kategorideki en yaygın bulgular arasındadır.
Prostat büyümesi aynı adı taşıyan bölümde etraflıca incelendiğinden,
burada Peyroni hastalığına bir göz atalım.
Peyroni hastalığı
(penis eğriliği), penis içindeki lifsi bağdoku kılıfının bir kısmının
kalınlaştığı ve sertleşme sırasında penisin bir açı yaparak bükülmesine
neden olduğu bir penis bozukluğudur. İlişki çoğu zaman zor ve oldukça
ağrılıdır. Peyroni hastalığı bazen hiçbir tedaviye gerek kalmadan kendi
kendine düzelse de, Peyroni hastalarına tavsiyemiz konsantre bir
sentella (Centella asiatica) ekstresi yanında bromelain enzimi
almalarıdır.
Ananasta bulunan ve protein sindirimini sağlayan
bromelain enzimi fibrin birikimini önler. Peyroni hastalığı sırasında
penis içindeki bağdokunun kalınlaşmasında, fibrin birikiminin etken
olduğu sanılmaktadır. Peyroni hastalığı için, günde üç defa aç karnına
(yemeklerden yirmi dakika öncesi uygun olur) 750 mg bromelain alınız.
Sentella ekstresinde de dozaj, aktif bileşiklerin (triterpenik asitler)
yoğunluğuna göre belirlenir. Etkili bir dozaj, günde iki defa 60 mg
triterpenik asitlerdir.
İKTİDARSIZLIK TEDAVİ
Cinsel güç büyük
ölçüde, erkek cinsiyet hormonlarının, duyu uyarılarının ve erektil
dokulara giden kanın yeterli düzeyde olmasına bağlıysa da, tüm bu
etkenler doğru ve yeterli beslenmeye bağlıdır. Bu nedenle erkekliğin
işlevselliğinde beslenmenin önemli rolü olduğu snucuna varılabilir.
Yeterli cinsel işlev için yeterli beslenme gerekir. SAĞLIKLI BESLENME
bölümünde önerilen diyet ve İLAVE DESTEKLER bölümünde açıklanan besin
destekleri erkeklerin bu işlevi en iyi şekilde sürdürmeleri için gerekli
olan etkenleri ele alır. Tam besinler (özellikle sebzeler, meyveler,
tam tahıllar ve baklagiller) bakımından zengin bir diyet son derece
önemlidir.Yeterli protein de şarttır; balık, tavuk, hindi ve yağsız (ve
tercihen hormonsuz) sığır etinden alınan kaliteli protein, hamburger ve
rosto gibi yiyeceklerden alınan proteinden yararlıdır.
Erkeklik
işlevselliğini artıracak özel besinler olarak genellikle önerilenler
arasında karaciğer, istiridye, sert kabuklu yemişler, çekirdekler ve
baklagiller sayılabilir. Bu besinlerin tümü zengin çinko kaynağıdır.
Çinko cinsel işlev için en önemli besin maddesidir. Menide çinko
yoğundur. Sık ejakülasyon vücuttaki çinko stoklarını eritir. Eğer çinko
eksikliği varsa, vücut bu ender mineralin kalanını korumak için cinsel
isteği kısarak tepki verir.
Cinsel işlev için gerekli diğer besin
unsurları arasında, esansiyel yağ asitleri, A vitamini, B6 vitamini ve E
vitamini sayılabilir. Yüksek güçte bir multi vitamin ve mineral
formülü, bu besinlerin yeterli alımını, diğer önemli sağlık ve cinsel
işlev için gerekli besinlerde de olduğu gibi garanti altına alır. .
Sertleşme yetersizliği sorununa doğal yaklaşım, beslenmenin yanı sıra, egzersizden ve bitkisel tedavilerden yararlanır.
Aterosklerozu Tersine Çevirme
Sertleşme
yetersizliğinin ana nedeni ateroskleroz olduğundan, SAĞLIKLI BESLENME
bölümündeki beslenme önerilerine uymak özellikle önemlidir. Kolesterol
düzeylerini düşürmek üzere daha fazla yardım almak için KOLESTEROL
bölümüne bakınız. Bu öneriler aterosklerozu önleyecek veya tersine
çevirecektir. Beslenmenin aterosklerozu önlemedeki rolü yaygın kabul
görmüştür. Beslenme ve yaşam tarzının ateroskleroz sürecini tersine
çevirip tıkanmış damarları çarpıcı bir biçimde açtığına ilişkin kanıtlar
ise gün geçtikçe artmaktadır. SAĞLIKLI BESLENME bölümünde verilen
beslenme kılavuzları, Dr. Dean Ornish'in ünlü "Li-festyle Heart Trial"
kitabındaki ateroskleroz sürecini tersine çevirme diyetleri ile aynıdır.
Kolesterol
düzeylerini düşürmek için daha fazla destek gerekiyorsa lütfen
KOLESTEROL bölümüne bakınız. Kolesterolü düşürmede özellikle niasin çok
yardımcı olur."' Buna rağmen, iktidarsızlık ve yüksek kolesterol
düzeyleri olguları için inositol heksaniasinat (niasi-nin bir molekül
inositol ve altı molekül niasin-den oluşan daha güvenli bir biçimi)
kullanımı daha iyi olur. Kolesterol düzeylerini düşürmek için inositol
heksaniasinat Avrupa'da otuz yılı aşkın bir süredir kullanılmaktadır.
Standart nia¬sin ile arasında çok az fark olmasına rağmen, inositol
heksaniasinat çok daha iyi tolere edilir (hem fazla kullanım hem de uzun
vadede kulanımının yan etkileri bakımından, ayrıca kan şekeri
kontrolündekine etkileri de dahil). Kolesterol düzeylerini düşürmek için
en uygun doz günde 1.000 ila 3.000 mg'dır.
Sertleşme yetersizliği
durumunda, inositol heksaniasinat bir yarar daha sağlayabilir: Kan
dolaşımını düzeltmek. Gerçekten de, Avrupa'da inositol heksaniasinat
kolesterol düzeylerini düşürmekten çok, kan dolaşımını düzeltme amacıyla
kullanılmaktadır.
Psikoterapi
İktidarsızlık için psikolojik
tedaviler bazı durumlarda yararlı olabilir, fakat elli yaşın üzerindeki
erkeklerde sertleşme yetersizliğine psikolojik etkenlerin neden olduğu
çok nadirdir. Yine de, iktidarsızlığın kendisi psikolojik
rahatsızlıklara yol açabilir. Kesin organik nedenlere bağlı sertleşme
yetersizliği olan erkeklerde bile, sertleşme sağlayamama veya
sürdürememe durumuyla tekrar tekrar yüz yüze kalmak asabiyete, endişeye
ve başarısızlık beklentisine eden olabilir. Gevşeme egzersizleri,
biofeedback, derin nefes alma gibi stres azaltıcı teklikleri öğrenmek
endişe yaşandığında yarar ağlayabilir. Ayrıca, ruhsal çöküntü içindeki
iktidarsızlık yaşayan erkeklerde, psikolojik tedavi özellikle yararlı
olabilir.
Egzersiz
Düzenli egzersizin sağlığa yaran çok
fazladır. Egzersizin ilk etkisi vücutta yarattığı strestir. Bununla
birlikte, egzersiz programınız düzenli olduğunda vücut uyum sağlar.
Düzenli strese vücudun yanıtı, daha güçlü olmak, işlevleri da¬ha iyi
yerine getirmek ve dayanıklılığım artırmak şeklinde olur. Egzersiz,
sağlığın, özellikle cinsel sağlığın yaşamsal bir bileşenidir.
Düzenli
egzersiz erkeğin işlevselliğini artırır. Bir araştırmada, egzersiz
yapmayan fakat sağlıklı yetmiş sekiz erkekte (yaş ortalaması, kırk
sekiz) dokuz aylık düzenli egzersizin, aerobik çalışma kapasitesi
(fiziksel sağlık), koroner kalp hastalığı risk faktörleri ve cinsel
yaşam üzerindeki etkisi araştırılmıştır." Erkekler, gözetimli gruplar
halinde günde altmış dakika ve haftada ortalama 3,5 gün egzersiz
yapmışlardır. Dayanılabilen en yüksek egzersiz yoğunluğu olarak (tanım
için SAĞLIKLI BİR YAŞAM TARZI bölümüne bakınız), maksimum kalp hızının
en az yüzde yetmiş beş ila sekseni arası hedeflenmiştir. On yedi kişilik
kontrol grubundaki erkekler (yaş ortalaması kırk sekiz), günde altmış
dakika, haftada ortalama 4,1 gün rahat tempoda yürüyüşe katılmışlardır.
Her bir hasta¬dan, programın ilk ve son aylarında, egzersiz, beslenme,
sigara kullanımı ve cinsel yaşam ile ilgili bir günlük tutması
istenmiştir.Diğer birçok araştırmada olduğu gibi, düzenli egzersizin
sağlık ve koroner kalp hastalığı risk faktörleri üzerinde yararlı
etkileri saptanmıştır.
Penis Protezleri
Sertleşme
yetersizliğinin tedavisinde, "altın standart" cerrahi müdahale yoluyla
penis protezi takılmasıdır.111 Bu araçların takılması "tam iktidarsızlık
durumlarının çoğunda en tercih edilen tedavi"dir. Üç türü
bulunmaktadır: Yarı sert, biçimlendirilebilen ve söndürülebilen.
Etkinlik, komplikasyonlar ve kabul görme bu üç tür arasında farklılık
göstermektedir. Başlıca sorunlar, protezin takılmasının başarısız
olması, enfeksiyon, aşınma ve erektil dokuda kalıcı hasardır. Penis
protezi takılmasının, sertleşme yetersizliğinin tedavisinde ilk çare
olarak düşünülmemesi, ancak diğer bütün çözümler sonuç vermezse son çare
olarak düşünülmesi gerektiği açıktır.
Etiketler: iktidarsızlık,
iktidarsızlık nedir,
iktidarsızlık nedenleri,
iktidarsızlık neden olur,
,